تنبور

تنبور سازیست کهن و موسیقیدان بزرگ فارابی، تئوری موسیقی آن دوران را بر اساس این ساز تشریح کرده است. تنبور در نواحی شمال شرقی، شرق و جنوب شرقی ایران با نام دوتار شناخته میشود و در نواحی غربی کشور بین مردمان آیین یارسان با نام تنبور. بسیاری از صصاحبنظران برآنند که ریشه اکثر سازهای زهی زخمه ای تنبور بوده است. تنبور میان یارسانان سازیست مقدس چرا که راوی تاریخ، گفتار، داستانها و  شرح حال و آیین بزرگان این قوم بوده است و به مجموعه این روایتها مقام گویند. وسعت صوتی این ساز حدود یک و نیم اکتاو است و تنها حاوی پرده و نیم پرده است، لذا توانایی اجرای موسیقی ردیف-دستگاهی را ندارد اما نوای این ساز آنچنان عمیق است که گویی پیوند دهنده عمیقترین حالات انسانی با عمیقترین وقایع تاریخ است، زنده است و پویا. تکنیکهای نوازندگی این ساز منحصر بفرد و از نظر بصری بسیار زیباست، گویی انگشتان نوازنده نیز در سماع است و رقص و برآمده از طبیعت پاک.

از بزرگان این ساز میتوان به اساتیدی چون نورعلی الهی، سیدامرالله شاه ابراهیمی، سیدخلیل عالی نژاد و علی اکبرمرادی اشاره کرد.